time to read 4 min read

PED Academy – Home   > Câu hỏi thường gặp

Về bệnh học Sởi, Khai bị, Rubella và Thủy đậu

Tại Việt Nam, mức độ bao phủ của các vắc-xin phòng Sởi, Quai bị, Rubella và Thủy đậu có sự khác biệt rõ rệt, chủ yếu phản ánh chính sách triển khai theo từng giai đoạn trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR). 

Cụ thể, vắc-xin Sởi – Rubella (MR) đã được triển khai tiêm chủng rộng rãi cho trẻ từ 1-14 tuổi và đưa vào tiêm chủng thường quy cho trẻ 9 tháng tuổi từ năm 20141. Nhờ đó, vắc-xin MR nhanh chóng đạt được tỷ lệ bao phủ cao và ổn định trên toàn quốc, với 98,2% trẻ em được tiêm vào năm 20152, chỉ khoảng một năm sau khi triển khai. Mặc dù có những giai đoạn ghi nhận sự sụt giảm, đến năm 2024, tỷ lệ bao phủ vẫn duy trì ở mức 98%, cao hơn rõ rệt so với mức trung bình toàn cầu (khoảng 86% dựa trên dữ liệu từ 186 quốc gia)3. Mức độ bao phủ cao và bền vững này đã góp phần bảo vệ hiệu quả trẻ em trước một trong những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan mạnh nhất4.

Trong khi đó, Quai bị và Thuỷ đậu vẫn chưa được triển khai trong chương trình tiêm chủng thường quy tại Việt Nam5. Đồng thời, cả hai bệnh chưa được xếp vào nhóm bệnh bắt buộc phải báo cáo, dẫn đến sự hạn chế trong các dữ liệu dịch tễ học hiện có5. Kết quả từ một nghiên cứu tại Khánh Hòa (2014) cho thấy mức độ miễn dịch đối với Quai bị và Thủy đậu thấp hơn so với Sởi và Rubella5. Cụ thể, ở nhóm người trưởng thành trẻ tuổi (20-29 tuổi), tỷ lệ có miễn dịch với Quai bị chỉ đạt 71.4%-78.1%, trong khi tỷ lệ có miễn dịch với Thuỷ đậu còn thấp hơn, chỉ 48.8-53.6%5. Những dữ liệu này cho thấy sự tồn tại của khoảng trống miễn dịch đáng kể đối với Quai bị và Thủy đậu trong cộng đồng, đặc biệt ở nhóm dân số trẻ.

Tài liệu tham khảo

1. Vynnycky, E., Yoshida, L. M., Huyen, D. T., Trung, N. D., Toda, K., Cuong, N. V., Thi Hong, D., Ariyoshi, K., Miyakawa, M., Moriuchi, H., Tho, leH., Nguyen, H. A., Duc Anh, D., Jit, M., & Hien, N. T. (2016). Modeling the impact of rubella vaccination in Vietnam. Human vaccines & immunotherapeutics12(1), 150–158. https://doi.org/10.1080/21645515.2015.1060380

2. Khuc, T. H. H., Karim, T., Cao, M. C., Nguyen, T. V. A., Nguyen, T. H. G., Trinh, Q. D., Dossetor, R., Nguyen, V. B., Badawi, N., Rawal, L., Khandaker, G., & Elliott, E. J. (2025). Immunization status of children with cerebral palsy: A cross-sectional hospital-based study in Vietnam. PloS one20(5), e0323081. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0323081

3. Vietnam: Measles immunization rate TheGlobalEconomy.com; 2025. https://www.theglobaleconomy.com/Vietnam/measles_immunization_rate/. Accessed 10/11/2025.

4. UNICEF. Viet Nam Achieves Remarkable Progress in Childhood Immunization, WHO and UNICEF Report. https://www.unicef.org/vietnam/press-releases/viet-nam-achieves-remarkable-progress-childhood-immunization-who-and-unicef-report. Accessed 24/01/2026.

5. Hachiya, M., Do, T.H., Huynh KM, Vien QM, et al. (2020). Population immunity to measles, rubella, mumps, and varicella among adults in Khanh Hoa province, Socialist Republic of Vietnam. International Journal of Infectious Diseases, Volume 101, 258, 1201-9712. https://doi.org/10.1016/j.ijid.2020.11.112

Tất cả các câu trả lời bên dưới cần tham khảo chi tiết trong thông tin kê toa của sản phẩm.

VN-QDX-00149 28012028

Sởi là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan rất cao; do đó, khi tỷ lệ bao phủ tiêm chủng suy giảm, số ca mắc có thể gia tăng nhanh chóng1. WHO và UNICEF đã cảnh báo về sự gia tăng các ca nhiễm Sởi trên toàn cầu, khi trong hai tháng đầu năm 2022, số ca mắc đã tăng 79% so với cùng kỳ năm 20211. Đây là dấu hiệu đáng lo ngại, cho thấy nguy cơ bùng phát các đợt dịch quy mô lớn, ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ em trên thế giới1.

Tại Việt Nam, đợt bùng phát Sởi gần đây cũng ghi nhận số ca mắc cao trên diện rộng. Tính đến ngày 20/3/2025, cả nước ghi nhận 42.488 ca nghi mắc sởi, trong đó có 4.027 ca xác định mắc bệnh và 5 ca tử vong2. Ca bệnh đã xuất hiện tại 62/63 tỉnh, thành phố, tập trung nhiều ở khu vực miền Nam2. Đáng chú ý, trẻ em từ 9 tháng đến dưới 15 tuổi là nhóm mắc chủ yếu, và trên 95% bệnh nhân chưa được tiêm vắc-xin Sởi hoặc không rõ tiền sử tiêm chủng2.

Trước tình hình này, Bộ Y tế kêu gọi toàn dân chủ động phòng, chống dịch Sởi, đồng thời triển khai mạnh mẽ chiến dịch tiêm vắc-xin phòng Sởi trên phạm vi toàn quốc2. Phụ huynh được khuyến nghị đưa trẻ đi tiêm mũi 1 khi đủ 9 tháng tuổi và mũi 2 khi đủ 18 tháng tuổi, cũng như tiêm bổ sung ngay nếu trẻ chưa được tiêm hoặc chưa tiêm đủ liều, nhằm nhanh chóng đạt miễn dịch cộng đồng và hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh2.

Tài liệu tham khảo

1. UNICEF Việt Nam. (27/04/2022). UNICEF và WHO cảnh báo về nguy cơ gây bùng phát bệnh sởi ở trẻ em. https://www.unicef.org/vietnam/vi/ thông-cáo-báo-chí/unicef-và-who-cảnh-báo-về-nguy-cơ-gây-bùng-phát-bệnh-sởi-ở-trẻ-em. Accessed 11/02/2026.

2. Bộ Y tế. (22/03/2025). Bộ Y tế kêu gọi toàn dân chủ động phòng chống dịch Sởi. https://www.facebook.com/photo?fbid=1072599128241844&set=a.253994313435667. Accessed 11/02/2026.

Tất cả các câu trả lời bên dưới cần tham khảo chi tiết trong thông tin kê toa của sản phẩm.

VN-QDX-00149 28012028

VN-QDX-00128 11112027