Khuyến nghị của quốc tế

5 min read

Trang Chủ > Khuyến nghị tiêm chủng > Khuyến nghị của quốc tế

To be updated

Sởi

Vắc-xin Sởi có hiệu quả phòng bệnh cao, phần lớn trẻ bệnh Sởi là do chưa tiêm phòng vắc-xin Sởi¹.

Để phòng bệnh chủ động bằng vắc-xin, có thể sử dụng vắc-xin Sởi đơn hoặc kết hợp¹. Lịch tiêm theo chương trình tiêm chủng mở rộng¹.

Việc tiêm vắc-xin phòng Sởi cho các đối tượng khác hoặc khi có đợt bùng phát dịch Sởi sẽ được thực hiện theo khuyến cáo và hướng dẫn của từng địa phương.¹

Rubella

Để dự phòng đặc hiệu bệnh Rubella, có thể sử dụng vắc-xin dạng đơn hoặc dạng phối hợp (Sởi-Rubella hoặc Sởi-Quai bị-Rubella)².

Cần lưu ý không tiêm phòng vắc-xin Rubella cho phụ nữ đang mang thai, và chỉ nên có thai sau khi tiêm phòng ít nhất 1 tháng². Tuy nhiên, nếu phát hiện có thai sau khi tiêm thì không có chỉ định đình chỉ thai².

Thủy đậu

Vắc-xin Thủy đậu là vắc-xin sống giảm độc lực, được chỉ định cho tất cả trẻ em trên 1 tuổi (cho tới 12 tuổi) chưa mắc Thủy đậu và người lớn chưa có kháng thể với Herpes zoster³. Vắc-xin Thủy đậu có tính an toàn và hiệu quả cao³.

Trẻ em cần được tiêm một liều vắc-xin và người lớn được tiêm hai liều³. Một số trường hợp có thể mắc Thủy đậu sau tiêm phòng³.

Không tiêm vắc-xin Thủy đậu cho trẻ suy giảm miễn dịch nặng (trẻ nhiễm HIV có triệu chứng)³.

Sởi

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Chương trình tiêm chủng quốc gia cần đảm bảo tiêm đủ 2 liều vắc-xin Sởi cho tất cả trẻ em. Khoảng cách tối thiểu được khuyến nghị giữa 2 liều là 4 tuần⁴. Việc tiêm đủ 2 liều nhằm đảm bảo miễn dịch đầy đủ, do một số trẻ có thể không tạo đủ kháng thể sau liều vắc-xin đầu tiên⁴.Thời gian tránh mang thai tùy thuộc vào loại vắc-xin lựa chọn và theo khuyến cáo của nhà sản xuất⁴.

Quai bị

Hội Y học Dự phòng Việt Nam khuyến cáo sử dụng các vắc-xin kết hợp có thành phần Sởi và Quai bị để dự phòng bệnh Quai bị, với lịch tiêm khuyến nghị tương tự Sởi⁴.

Rubella

Trẻ em được khuyến cáo dự phòng Rubella bằng vắc-xin đơn giá hoặc vắc-xin kết hợp, với lịch tiêm từ 1-2 mũi vắc-xin tùy loại⁴.

Thời gian tránh mang thai tùy thuộc vào loại vắc-xin lựa chọn và theo khuyến cáo của nhà sản xuất⁴.

Thủy đậu

Trẻ em được khuyến cáo dự phòng Thủy đậu bằng lịch tiêm 2 mũi, sử dụng vắc-xin đơn giá hoặc vắc-xin kết hợp⁴.

Ngoại trừ 1 số trường hợp, tiêm đồng thời các vắc-xin sống và bất hoạt sẽ tạo nên đáp ứng miễn dịch và phản ứng phụ tương đương như tiêm từng loại vắc-xin riêng lẻ (theo Phần VI, mục 2.2)⁴.

Việc phối hợp nhiều vắc-xin có thể làm giảm số mũi tiêm và làm giảm những lo ngại liên quan đến nhiều mũi tiêm². Ích lợi của tiêm vắc-xin phối hợp bao gồm làm tăng tỷ lệ tiêm chủng, làm tăng tỷ lệ tiêm đúng thời gian ở những trẻ tiêm trễ, giảm chi phí về vận chuyển, bảo quản vắc-xin, giảm chi phí đi lại, tiêm chủng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đưa vắc-xin mới vào chương trình tiêm chủng (theo Phần VI, mục 2.3)⁴.

Hình 1. Khuyến cáo chủng ngừa Sởi, Quai bị, Rubella, Thủy đậu tại Việt Nam^1-4

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế. Tài liệu chuyên môn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Sởi (Ban hành kèm theo Quyết định số 1019/QĐ-BYT ngày 26 tháng 3 năm 2025). Retrieved at: https://moh.gov.vn/thong-tin-chi-dao-dieu-hanh/-/asset_publisher/DOHhlnDN87WZ/content/bo-y-te-huong-dan-moi-nhat-chan-oan-ieu-tri-benh-soi.

2. Bộ Y tế. Tài liệu chuyên môn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Rubella (Ban hành kèm theo Quyết định số 2354/QĐ-BYT ngày 04 tháng 7 năm 2013).

3. Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số bệnh truyền nhiễm (Ban hành kèm theo Quyết định số 5642/QĐ-BYT ngày 31 tháng 12 năm 2015).

4. Hội Y học Dự Phòng Việt Nam (2025). Khuyến cáo lịch tiêm chủng vắc-xin cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Tái bản lần thứ 3).

Tại Việt Nam, vi-rút Rota là nguyên nhân gây tiêu chảy cấp ở 20% đến trên 50% trẻ nhỏ giai đoạn 2016-2023¹. Mỗi năm, ước tính hàng trăm nghìn trẻ phải nhập viện và hàng nghìn trẻ phải cấp cứu do vi-rút Rota¹.

Vắc-xin đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong việc phòng ngừa tiêu chảy do vi-rút¹. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, vắc-xin có tỷ lệ hiệu quả từ 85-98% trong việc ngăn ngừa tiêu chảy nặng và từ 74-87% đối với tiêu chảy cấp do vi-rút Rota ở mọi mức độ trong năm đầu tiên sau khi uống¹.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, mỗi trẻ được uống 2 liều vắc-xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng với khoảng cách như sau²:

Uống lần 1: khi trẻ đủ 02 tháng tuổi
Uống lần 2: ít nhất 01 tháng sau lần 1

Điều quan trọng là cha mẹ cần đảm bảo trẻ uống đúng lịch và sử dụng cùng một loại vắc-xin của nhà sản xuất trong cả hai liều².

Hội Y học Dự phòng Việt Nam khuyến cáo sử dụng 2-3 liều vắc-xin Rota (tùy theo loại vắc-xin), trong đó liều đầu tiên có thể bắt đầu từ khi trẻ 6 tuần tuổi³.

Vắc-xin Rota có thể cho uống đồng thời với hoặc ở bất kỳ khoảng thời gian nào trước hoặc sau các vắc-xin sống khác nếu có chỉ định³. Cần lưu ý lịch tiêm và giới hạn tuổi tối đa có thể dùng được vắc-xin³. Vắc-xin rota nói chung bị chống chỉ định với trẻ có tiền sử lồng ruột³.